Απρίλιος 2008
Μαύρες σημαίες σήκωσαν το πρωί της Κυριακής 2 Μαρτίου οι κάτοικοι του Πισσώνα στην κεντρική πλατεία του χωριού τους και διαμαρτυρήθηκαν για το περιβαλλοντικό έγκλημα που συντελείται στην περιοχή τους από ζωοτροφικές επιχειρήσεις.
Την εκδήλωση διαμαρτυρίας των κατοίκων άνοιξε ο Δήμαρχος Διρφύων Γιάννης Μπουροδήμος, ο οποίος χαρακτήρισε την επιχείρηση του Γιάννη Στεφανίδη μια σύγχρονη χαβούζα. Ενημερώσαμε είπε, όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες και περιμένουμε. Είμαστε αποφασισμένοι να αντιδράσουμε. Αυτή η διαμαρτυρία δεν είναι τουφεκιά στον αέρα.
Μετά το τέλος της ομιλίας του Γιάννη Μπουροδήμου, φορείς και κάτοικοι της περιοχής έκλεισαν το δρόμο Αρτάκης - Στενής, στη διασταύρωση του Πισσώνα.
Έβαλαν στη μέση αυτοκίνητα και τρακτέρ, διακόπτοντας την κυκλοφορία για μία περίπου ώρα.
Στη συνέχεια, κομβόι από τρακτέρ και αυτοκίνητα κατευθύνθηκε στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης του Γιάννη Στεφανίδη, με επικεφαλής τον Δήμαρχο Γιάννη Μπουροδήμο, και τον Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Πισσώνα Δημήτρη Τρίκκα και κατέλαβαν την κεντρική είσοδο της επιχείρησης, όπου οι κάτοικοι διαδήλωσαν την αντίθεσή τους με τον τρόπο λειτουργίας της παρά πάνω επιχείρησης.
Στο μεταξύ οι κάτοικοι του Πισσώνα αποφάσισαν να περιφρουρούν την επιχείρηση με βάρδιες για να μην ξεφορτώσει κάποιο φορτηγό απόβλητα ζωοτροφικών επιχειρήσεων.
Μία από τις επόμενες δε ημέρες επισκέφτηκαν τον Νομάρχη Θανάση Μπουραντά αντιπροσωπεία αποτελούμενη από τους, Δημήτρη Τρίκκα, Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Πισσώνα, Γιώργο Λάμπρου Αντιδήμαρχο και Δήμο Γιαννουκάκο, Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Πισσώνα, ζητώντας να μπει ένα τέλος σ' αυτό το περιβαλλοντικό έγκλημα και να κλείσουν όσες εταιρείες δεν λειτουργούν νόμιμα.
Όμως γιατί αναγκάστηκαν οι κάτοικοι και η δημοτική αρχή να προβούν σ' αυτές τις δυναμικές κινητοποιήσεις;
α) Γιατί προκύπτει σοβαρότατο πρόβλημα υγείας και β) ο δήμος και οι κάτοικοι εξάντλησαν όλες τις νόμιμες διαδικασίες ώστε να μπει ένα φρένο στην ανεξέλεγκτη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτού του είδους.
Και να το ιστορικό της όλης υπόθεσης.
Στην περιοχή του Πισσώνα, όπως είναι γνωστό, δραστηριοποιούνται πολλές ρυπογόνες βιομηχανίες και βιοτεχνίες. Ανάμεσα σ' αυτές περιλαμβάνονται οι εταιρείες Κελαϊδίτη, Αγγελάκη, Αγγέλου, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην εκτροφή και σφαγή κοτόπουλων και χοιρινών και η εταιρεία Α/φοι Στεφανίδη Ο.Ε. στην οποία είχε χορηγηθεί άδεια για επεξεργασία κοπριάς.
Εξ αιτίας του τρόπου λειτουργίας αυτών των επιχειρήσεων και του τρόπου διάθεσης των αποβλήτων, διαπιστώθηκε μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα της ευρύτερης περιοχής του Πισσώνα και των γειτονικών Δήμων. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση ζητήθηκε από το Δήμο αναλυτικός έλεγχος των επιχειρήσεων από την Διεύθυνση Περιβάλλοντος και επιβολή κυρώσεων για τις επιχειρήσεις που παρανομούν.
Πράγματι η Δ/νση Περιβάλλοντος με κλιμάκιο μηχανικών από τους Λάζαρο Αρδίζογλου και Κώστα Γεωργιτζίκη στο οποίο συμμετείχε και ο εκπρόσωπος του Δήμου Τάσος Καμαριώτης, προχώρησε σε έλεγχο όλων των επιχειρήσεων και συνέταξε πορίσματα τα οποία στάλθηκαν στην πολιτική ηγεσία και κοινοποιήθηκαν στον εισαγγελέα.
Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η εταιρεία Στεφανίδη δεν λειτουργούσε βάσει της άδειας που της είχε χορηγηθεί, αλά αντί για κοπριές από πτηνοτροφία και βουστάσια δεχόταν λάσπη βιολογικών καθαρισμών, αίματα από πτηνοσφαγεία, ζωικά απόβλητα σφαγείων, απόβλητα από βιομηχανίες της Εύβοιας και της ευρύτερης περιοχής και «ένας θεός ξέρει» τι άλλο.
Η εταιρεία Κελαϊδίτη δεν επεξεργάζεται τα λύματα σε βιολογικό καθαρισμό αλλά τα διαθέτει απευθείας σε ανοιχτούς απορροφητικούς λάκκους σε έκταση 500 στρεμμάτων, με αποτέλεσμα να ρυπαίνει τον υδροφόρο ορίζοντα και να προκαλεί έντονη δυσοσμία.
Χαρακτηριστικά, η έκθεση αναφέρει ότι η συγκεκριμένη μονάδα ρυπαίνει όσο μια πόλη 80.000 κατοίκων. Επίσης βρέθηκαν μικρές μονάδες χωρίς άδεια λειτουργίας.
Μετά απ' όλα αυτά ζητήθηκε από το Δήμο να επιβληθούν κυρώσεις ανάλογα με τη σοβαρότητα των παραβάσεων, που να φτάνουν έως και στο κλείσιμο της εταιρείας ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ της οποίας η δραστηριότητα δεν είχε καμία σχέση με την άδεια λειτουργίας όπου της είχε χορηγηθεί: προκαλεί έντονη δυσοσμία στον Πισσώνα και ρυπαίνει ασύστολα τον υδροφόρο ορίζοντα, αφού όλα τα υγρά απόβλητα λόγω της φύσης των πετρωμάτων φτάνουν γρήγορα στον υδροφόρο ορίζοντα.
Αντί όμως για επιβολή κυρώσεων που θα αναγκάσει τους επιχειρηματίες να δείξουν μεγαλύτερη ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και τους κατοίκους, οι οποίοι ούτε στα σπίτια τους δεν μπορούν να καθίσουν από τη δυσοσμία, επιβλήθηκε στην εταιρεία Στεφανίδη πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε κοροϊδία για τους κατοίκους, τον Δήμο, αλλά και για τους ίδιους τους υπαλλήλους της Δ/νσης Περιβάλλοντος που έκαναν την έρευνα, για αυτό από κει και πέρα οι κινητοποιήσεις ήταν μονόδρομος, καθώς και ο παραπέρα έλεγχος της μονάδας Στεφανίδη, όπου διαπιστώθηκε ότι η εταιρεία δέχεται λάσπες βιολογικών καθαρισμών, απόβλητο ιδιαίτερα ρυπογόνο, το οποίο απαιτεί συγκεκριμένη διαδικασία για αδρανοποίηση.
Ζητούν λοιπόν ο Δήμος και οι κάτοικοι.
α) Την άμεση επέμβαση των αρμοδίων υπηρεσιών για να προστατευθεί ο υδροφόρος ορίζοντας και οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής
β) Δίνουν προθεσμία μέχρι τις 30 Μαρτίου για λήψη αποφάσεως προς την κατεύθυνση σφραγίσματος της μονάδας Στεφανίδη και ανάκληση όλων των αδειών διάθεσης λυμάτων σε ανοιχτούς απορροφητικούς λάκκους
γ) Όλα τα λύματα να επεξεργάζονται σε βιολογικούς καθαρισμούς
δ) Αν δεν γίνει αυτό θα υποβληθεί κοινή μήνυση με τους φορείς του Πισσώνα κατά όλων των υπευθύνων οι οποίοι εμπλέκονται στο έγκλημα κατά του περιβάλλοντος και θα γίνει καταγγελία στην επιτροπή περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις επιχειρήσεις, για το νομό, για τη χώρα.
Τρίτη 29 Απριλίου 2008
τσοπάνηδες
Απρίλιος 2008
Όσοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία λέγονται τσοπάνηδες. Με το ίδιο όμως όνομα λένε και τον ψυχογιό που τυχόν έχουν για να φυλάει τα πρόβατα ή τα γίδια. Αν αυτός είναι σε πολύ νεαρή ηλικία τον λένε και τσοπανόπουλο.
Μερικοί κτηνοτρόφοι που έχουν λίγα πρόβατα ή γίδια τα δίνουν «μισακά» σε άλλους τσοπαναίους.
Αυτός που φιλοξενεί τα πρόβατα λέγεται μισακάρης και αυτός που τα έχει δώσει για φύλαξη λέγεται αφεντικό. Από τα πρόβατα ή γίδια που φιλοξενεί ο μισακάρης, πρέπει να δώσει το μισό γάλα, μαλλί, νεογέννητα αρνιά ή κατσίκια στο αφεντικό, ενώ συνυπολογίζει και κρατάει τα ανάλογα έξοδα που έχει κάνει για τη διατροφή τους.
Υπάρχει όμως και η συμφωνία με τα λεγόμενα «κεφαλιακά». Σ' αυτή την περίπτωση, ο μισακάρης δίνει στ' αφεντικό, καθορισμένες ποσότητες γάλα, τυρί, αυγά και μαλλιά κάθε χρόνο, ανάλογα με τον αριθμό καφαλιακών προβάτων ή γιδιών και στο τέλος του συμβολαίου είναι υποχρεωμένος να παραδώσει όσα κεφάλια (ζώα) είχε πάρει στην αρχή και της ίδιας περίπου ηλικίας (πρέπει δηλαδή να κρατάει μικρά για ανανέωση κατά τη διάρκεια της κολιγιάς).
Μεγάλοι τσελιγκάδες ελάχιστοι υπήρξαν στο χωριό μας, οι πιο μεγάλοι έφταναν τα 500 με 600 ζώα και μερικοί ελάχιστα παραπάνω.
Όσοι έτρεφαν γίδια λέγονταν γιδαραίοι ή γιδάρηδες και όσοι είχαν πρόβατα προβαταραίοι.
Οι μισές περίπου οικογένειες του χωριού ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και πολλοί απ' αυτούς και με τη γεωργία, αν τα ζώα που έτρεφαν ήταν λίγα και μπορούσαν να εξοικονομήσουν χρόνο.
Η ζωή τους ήταν πάρα πολύ σκληρή. Το χειμώνα οι περισσότεροι κατέβαιναν στα χειμαδιά και ζούσαν εκεί οικογενειακώς. Τα χειμαδιά που κατέφευγαν οι Στενιώτες ήταν στην Παναγίτσα, στον Βατώντα, στο Πέι, στη Ριτσώνα και στα αρβανιτοχώρια.
Όσοι δεν πήγαιναν στα χειμαδιά ξεχειμώνιαζαν κυρίως στον Πύργο (Σκουντέρι)
Η απομάκρυνση τους απ' το χωριό τους επιβάλει ζωή χωρίς καθόλου ανέσεις. Στην εποχή που τα ζώα γεννούν, τότε υποφέρουν κυριολεκτικά, γιατί δεν μπορούν να εγκαταλείψουν το κοπάδι τους ακόμα και τη νύχτα. Η ζωή τους είναι λιτή, τα φαγητά τους περιορισμένα. Τα ρούχα τους χοντρά (κάπες, καπότια, πατατούκες, μάλλινα χοντρά παντελόνια και τα παπούτσια τους βαριά με πολλές πρόκες καρφωμένες στο κάτω μέρος της σόλας (προκιασμένα).
Κάθε στάνη χωρίζεται σε πολλά κομμάτια. Έτσι στα γίδια έχουμε στέρφα, γαλάρια, βιτούλια και κατσίκια, ενώ στα πρόβατα έχουμε στέρφα, γαλάρια, ζυγούρια και αρνιά. Γι' αυτό χρειάζονται πολλοί άνθρωποι για να τα «γυρίζουν». Παίρνουν μέρος σ' αυτή τη δουλειά ακόμα και τα παιδιά. Αλά και οι γυναίκες έχουν πολλές δουλειές πέρα απ' το νοικοκυριό τους. Πρέπει να καθαρίσουν το μαντρί και να φέρουν κλαρί (τρυφερούς βλαστούς) για τροφή του κοπαδιού το βράδυ.
Λιβάδια στην περιοχή του χωριού δεν υπάρχουν. Τέλος Απριλίου με αρχές Μαΐου που έρχονται τα πρόβατα από τα χειμαδιά ανεβαίνουν στο βουνό, στις Αλαταρές και στην ευρύτερη περιοχή τους (λειρί, λιβαδάκια κ.λ.π).. Όταν μαζεύουν το βίκο και τη φάβα κατεβαίνουν κάποιοι στα θερισμένα χωράφια και μετά από καμιά εικοσαριά μέρες που θερίζουν και το σιτάρι και αργότερα τα ρεβίθια τα ζώα βοσκούν ελεύθερα στις καλαμιές.
Σε μερικά σημεία όμως «αμποδάνε» (απαγορεύουν τη βοσκή) σε άσπαρτες περιοχές, οπότε πρέπει να τα νοικιάσει ο τσοπάνης, δίνοντας στον ιδιοκτήτη του χωραφιού σαν ενοίκιο, χρήματα ή συνήθως τυρί ή μαλλί.
Η περιοχή που απαγορευόταν η ελεύθερη βοσκή στη Στενή ήταν στην περιοχή του Πύργου (Παλιοχώρι), από το ποτάμι μέχρι Βαθερή, Μπαχούνες κλ.π. Τροφή για τα ζώα τους, εκτός απ' τη βοσκή, προμηθεύονται βαμβακόπιτα και καλαμπόκι απ' το εμπόριο και μερικοί από το γαλατά τους, που τους δίνει με πίστωση και παίρνει το γάλα τους την άνοιξη.
Το μαντρί και η καλύβα
Το μαντρί των τσοπάνηδων είναι το δεύτερο σπίτι τους. Σ' αυτό περνούν το μισό χρόνο. Γι' αυτό εκτός από τα κτίσματα για τα ζώα τους έχουν και το καλύβι που ζουν οι ίδιοι.
Το μαντρί φτιάχνεται σε μέρος που το έδαφος έχει λίγη κλίση και δεν είναι υγρό. Επίσης πρέπει να είναι σε μέρος που δεν το πιάνουν πολύ οι αέρηδες (παγκιάνεμο).
Στήνουν γύρω - γύρω, βαθιά μπηγμένα στη γη διχάλες ξύλινες (φούρκες), οι οποίες είναι στηριγμένες με ψαλίδια και από πάνω μπαίνουν τα πατερόξυλα, διάφορα ψιλά ξύλα, αλλά κυρίως μεγάλα κλαριά από πεύκο (πευκαρούδια). Η οροφή στο κέντρο του μαντριού είναι ανοιχτή, μιας και τα πευκαρούδια σκεπάζουν ελάχιστα το χώρο περιμετρικά. Στο κέντρο του μαντριού ή κάποιες φορές και σε κάποια άκρη του υπάρχει περιφραγμένος και στεγασμένος χώρος για τα αρνιά ή τα κατσίκια που το λέμε «τσάρκο» ή «μπλετς». Όλο αυτό το συγκρότημα αποτελεί το μαντρί και πρέπει να είναι τόσο μεγάλο ώστε να χωράει όλο το κοπάδι. Είσοδο έχει στο φράχτη την «αμπουριά», που είναι κι αυτή φτιαγμένη μα κλαδιά. Έξω από το μαντρί ή συνήθως μέσα σ' αυτό είναι τα» «κουρίτια» που ρίχνουν την τροφή για τα ζώα. Η καλύβα (το καλύβι) στο οποίο μένουν οι τσοπάνηδες είναι λίγο πιο πέρα από το μαντρί. Το καλύβι είναι κι αυτό φτιαγμένο από κλαριά, αλλά τις περισσότερες φορές είναι με ξερολιθιά, ενώ για σκεπή έχει κλαριά δεμένα με σύρμα που ακουμπάνε πάνω στα δοκάρια που είναι στερεωμένα από τοίχο σε τοίχο. Παράθυρο δεν υπάρχει παρά μόνο η πόρτα που κι αυτή τις περισσότερες φορές δεν κλείνει γιατί πρέπει να φεύγει ο καπνός από τη φωτιά που καίει νύχτα μέρα μέσα στο καλύβι. Ο χώρος της είναι τόσος, όσο χρειάζεται για να μπορούν να κοιμηθούν όλα τα άτομα της οικογένειας στη σειρά και να περισσεύει μια γωνιά για τη φωτιά.. Σκεύη σχεδόν δεν υπάρχουν εδώ. Είναι φυλαγμένα στο χωριό και μεταφέρονται όταν αρχίζει το πολύ γάλα ή όταν πρόκειται να μεταφερθούν στο χειμαδιό ή στα ψηλώματα την άνοιξη.
Όσοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία λέγονται τσοπάνηδες. Με το ίδιο όμως όνομα λένε και τον ψυχογιό που τυχόν έχουν για να φυλάει τα πρόβατα ή τα γίδια. Αν αυτός είναι σε πολύ νεαρή ηλικία τον λένε και τσοπανόπουλο.
Μερικοί κτηνοτρόφοι που έχουν λίγα πρόβατα ή γίδια τα δίνουν «μισακά» σε άλλους τσοπαναίους.
Αυτός που φιλοξενεί τα πρόβατα λέγεται μισακάρης και αυτός που τα έχει δώσει για φύλαξη λέγεται αφεντικό. Από τα πρόβατα ή γίδια που φιλοξενεί ο μισακάρης, πρέπει να δώσει το μισό γάλα, μαλλί, νεογέννητα αρνιά ή κατσίκια στο αφεντικό, ενώ συνυπολογίζει και κρατάει τα ανάλογα έξοδα που έχει κάνει για τη διατροφή τους.
Υπάρχει όμως και η συμφωνία με τα λεγόμενα «κεφαλιακά». Σ' αυτή την περίπτωση, ο μισακάρης δίνει στ' αφεντικό, καθορισμένες ποσότητες γάλα, τυρί, αυγά και μαλλιά κάθε χρόνο, ανάλογα με τον αριθμό καφαλιακών προβάτων ή γιδιών και στο τέλος του συμβολαίου είναι υποχρεωμένος να παραδώσει όσα κεφάλια (ζώα) είχε πάρει στην αρχή και της ίδιας περίπου ηλικίας (πρέπει δηλαδή να κρατάει μικρά για ανανέωση κατά τη διάρκεια της κολιγιάς).
Μεγάλοι τσελιγκάδες ελάχιστοι υπήρξαν στο χωριό μας, οι πιο μεγάλοι έφταναν τα 500 με 600 ζώα και μερικοί ελάχιστα παραπάνω.
Όσοι έτρεφαν γίδια λέγονταν γιδαραίοι ή γιδάρηδες και όσοι είχαν πρόβατα προβαταραίοι.
Οι μισές περίπου οικογένειες του χωριού ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και πολλοί απ' αυτούς και με τη γεωργία, αν τα ζώα που έτρεφαν ήταν λίγα και μπορούσαν να εξοικονομήσουν χρόνο.
Η ζωή τους ήταν πάρα πολύ σκληρή. Το χειμώνα οι περισσότεροι κατέβαιναν στα χειμαδιά και ζούσαν εκεί οικογενειακώς. Τα χειμαδιά που κατέφευγαν οι Στενιώτες ήταν στην Παναγίτσα, στον Βατώντα, στο Πέι, στη Ριτσώνα και στα αρβανιτοχώρια.
Όσοι δεν πήγαιναν στα χειμαδιά ξεχειμώνιαζαν κυρίως στον Πύργο (Σκουντέρι)
Η απομάκρυνση τους απ' το χωριό τους επιβάλει ζωή χωρίς καθόλου ανέσεις. Στην εποχή που τα ζώα γεννούν, τότε υποφέρουν κυριολεκτικά, γιατί δεν μπορούν να εγκαταλείψουν το κοπάδι τους ακόμα και τη νύχτα. Η ζωή τους είναι λιτή, τα φαγητά τους περιορισμένα. Τα ρούχα τους χοντρά (κάπες, καπότια, πατατούκες, μάλλινα χοντρά παντελόνια και τα παπούτσια τους βαριά με πολλές πρόκες καρφωμένες στο κάτω μέρος της σόλας (προκιασμένα).
Κάθε στάνη χωρίζεται σε πολλά κομμάτια. Έτσι στα γίδια έχουμε στέρφα, γαλάρια, βιτούλια και κατσίκια, ενώ στα πρόβατα έχουμε στέρφα, γαλάρια, ζυγούρια και αρνιά. Γι' αυτό χρειάζονται πολλοί άνθρωποι για να τα «γυρίζουν». Παίρνουν μέρος σ' αυτή τη δουλειά ακόμα και τα παιδιά. Αλά και οι γυναίκες έχουν πολλές δουλειές πέρα απ' το νοικοκυριό τους. Πρέπει να καθαρίσουν το μαντρί και να φέρουν κλαρί (τρυφερούς βλαστούς) για τροφή του κοπαδιού το βράδυ.
Λιβάδια στην περιοχή του χωριού δεν υπάρχουν. Τέλος Απριλίου με αρχές Μαΐου που έρχονται τα πρόβατα από τα χειμαδιά ανεβαίνουν στο βουνό, στις Αλαταρές και στην ευρύτερη περιοχή τους (λειρί, λιβαδάκια κ.λ.π).. Όταν μαζεύουν το βίκο και τη φάβα κατεβαίνουν κάποιοι στα θερισμένα χωράφια και μετά από καμιά εικοσαριά μέρες που θερίζουν και το σιτάρι και αργότερα τα ρεβίθια τα ζώα βοσκούν ελεύθερα στις καλαμιές.
Σε μερικά σημεία όμως «αμποδάνε» (απαγορεύουν τη βοσκή) σε άσπαρτες περιοχές, οπότε πρέπει να τα νοικιάσει ο τσοπάνης, δίνοντας στον ιδιοκτήτη του χωραφιού σαν ενοίκιο, χρήματα ή συνήθως τυρί ή μαλλί.
Η περιοχή που απαγορευόταν η ελεύθερη βοσκή στη Στενή ήταν στην περιοχή του Πύργου (Παλιοχώρι), από το ποτάμι μέχρι Βαθερή, Μπαχούνες κλ.π. Τροφή για τα ζώα τους, εκτός απ' τη βοσκή, προμηθεύονται βαμβακόπιτα και καλαμπόκι απ' το εμπόριο και μερικοί από το γαλατά τους, που τους δίνει με πίστωση και παίρνει το γάλα τους την άνοιξη.
Το μαντρί και η καλύβα
Το μαντρί των τσοπάνηδων είναι το δεύτερο σπίτι τους. Σ' αυτό περνούν το μισό χρόνο. Γι' αυτό εκτός από τα κτίσματα για τα ζώα τους έχουν και το καλύβι που ζουν οι ίδιοι.
Το μαντρί φτιάχνεται σε μέρος που το έδαφος έχει λίγη κλίση και δεν είναι υγρό. Επίσης πρέπει να είναι σε μέρος που δεν το πιάνουν πολύ οι αέρηδες (παγκιάνεμο).
Στήνουν γύρω - γύρω, βαθιά μπηγμένα στη γη διχάλες ξύλινες (φούρκες), οι οποίες είναι στηριγμένες με ψαλίδια και από πάνω μπαίνουν τα πατερόξυλα, διάφορα ψιλά ξύλα, αλλά κυρίως μεγάλα κλαριά από πεύκο (πευκαρούδια). Η οροφή στο κέντρο του μαντριού είναι ανοιχτή, μιας και τα πευκαρούδια σκεπάζουν ελάχιστα το χώρο περιμετρικά. Στο κέντρο του μαντριού ή κάποιες φορές και σε κάποια άκρη του υπάρχει περιφραγμένος και στεγασμένος χώρος για τα αρνιά ή τα κατσίκια που το λέμε «τσάρκο» ή «μπλετς». Όλο αυτό το συγκρότημα αποτελεί το μαντρί και πρέπει να είναι τόσο μεγάλο ώστε να χωράει όλο το κοπάδι. Είσοδο έχει στο φράχτη την «αμπουριά», που είναι κι αυτή φτιαγμένη μα κλαδιά. Έξω από το μαντρί ή συνήθως μέσα σ' αυτό είναι τα» «κουρίτια» που ρίχνουν την τροφή για τα ζώα. Η καλύβα (το καλύβι) στο οποίο μένουν οι τσοπάνηδες είναι λίγο πιο πέρα από το μαντρί. Το καλύβι είναι κι αυτό φτιαγμένο από κλαριά, αλλά τις περισσότερες φορές είναι με ξερολιθιά, ενώ για σκεπή έχει κλαριά δεμένα με σύρμα που ακουμπάνε πάνω στα δοκάρια που είναι στερεωμένα από τοίχο σε τοίχο. Παράθυρο δεν υπάρχει παρά μόνο η πόρτα που κι αυτή τις περισσότερες φορές δεν κλείνει γιατί πρέπει να φεύγει ο καπνός από τη φωτιά που καίει νύχτα μέρα μέσα στο καλύβι. Ο χώρος της είναι τόσος, όσο χρειάζεται για να μπορούν να κοιμηθούν όλα τα άτομα της οικογένειας στη σειρά και να περισσεύει μια γωνιά για τη φωτιά.. Σκεύη σχεδόν δεν υπάρχουν εδώ. Είναι φυλαγμένα στο χωριό και μεταφέρονται όταν αρχίζει το πολύ γάλα ή όταν πρόκειται να μεταφερθούν στο χειμαδιό ή στα ψηλώματα την άνοιξη.
ΑΝΑΣΤΑΣΗ
Απρίλιος 2008
Ως Ανάσταση χαρακτηρίζεται η ακολουθία που ψάλλεται τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, αλλά και η όλη γιορτή της Ανάστασης του Ιησού, πιο γνωστή με τη λέξη «Πάσχα» και με τη λαϊκή - ή πιο σωστά λαϊκοποιημένη - ονομασία «Λαμπρή», που προέρχεται από την εκκλησιαστική υμνογραφική διδασκαλία: «εορτή και πανήγυρις λαμπρά».
Με τη λέξη «Ανάσταση» εννοούμε γενικά την ημέρα του Πάσχα, αλλά εννοούμε ειδικότερα και την ώρα του «Χριστός Ανέστη», τα μεσάνυχτα της παραμονής.
Έχουμε όμως τρεις «αναστάσεις»: Την «πρώτη» που είναι η προανεγγελτική του Μεγάλου Σαββάτου. Την κυρίως Ανάσταση, που γίνεται στις 12 τη νύχτα και την «δεύτερη Ανάσταση» που γίνεται το απόγευμα της Κυριακής.
Ήδη το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ψάλλεται ο μεγάλος εσπερινός και ακούγεται για πρώτη φορά το «Ανάστα ο θεός κρίναι την γην».
Προαναγγέλλεται έτσι η Ανάσταση και προδιατίθενται οι πιστοί για την κυρίως Ανάσταση τα μεσάνυχτα όπου είναι και η κορύφωση των θορυβωδών εκδηλώσεων που αποτελούν ένα πηγαίο ξέσπασμα ύστερα από την εθιμικά υποχρεωτική ψυχική πίεση και το τελετουργικό πένθος των πιστών κατά την Μεγάλη Εβδομάδα.
Τα μεσάνυχτα, μόλις εκφωνήσει ο ιερέας το «Χριστός Ανέστη» γίνεται χρήση κροτίδων, πολλές φορές επικινδύνων για τη σωματική ακεραιότητα όσων συμμετέχουν στη γιορτή.
Οι θόρυβοι αυτοί συσχετίζονται με τη διαδεδομένη στους χριστιανικούς λαούς δοξασία, ότι τα βλαβερά και εχθρικά πνεύματα διώχνονται με εκφοβιστικούς κρότους, αλλά είναι βέβαιο ότι η δεισιδαιμονική αυτή αφετηρία έχει πια λησμονηθεί από τους σύγχρονους εορταστές, που διατηρούν το έθιμο έχοντας προσδώσει σ' αυτό έναν ψυχαγωγικό χαρακτήρα.
Οι θόρυβοι λείπουν από τη «Δεύτερη Ανάσταση», που γίνεται το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα και είναι μια καθαρά ειρηνική εκδήλωση συμφιλίωσης, καθώς και όσοι είχαν φιλονικήσει και συγκρουστεί μέσα στη χρονιά ανταλλάσσουν φιλιά.
Και αλληλοσυγχωρούνται και γι αυτό το λόγο λέγεται και «Αγάπη».
Υπάρχουν κι άλλα εθιμικά - τελετουργικά στοιχεία, που πλαισιώνουν τη μία ή την άλλη ή όλες τις φάσεις της Ανάστασης: το φως, το τσούγκρισμα των αυγών, ειδικά φαγώσιμα, όπως το αρνί, η μαγειρίτσα τα τσουρέκια τα κουλούρια κ.λ.π.
Το φως, απαραίτητο και σε πολλές άλλες στιγμές της λατρείας, είναι το δεύτερο μετά τους θορύβους μεγάλο στοιχείο της Ανάστασης, με κορυφαία στιγμή την πρόσκληση του ιερέα τη νύχτα (μεσάνυχτα) του Σαββάτου: «Δεύτε λάβετε φως!».
Παίρνουν τότε οι πιστοί το αναστάσιμο φως και το μεταφέρουν στα σπίτια τους. Το φως αυτό θα πρέπει να είναι «καινούργιο». Γι αυτό σβήνονται προηγούμενα όλα τα φώτα στο ναό και ξανανάβονται από τη λαμπάδα του ιερέα, απ' την οποία παίρνουν το φως και οι ενορίτες οι οποίοι μπαίνοντας στο σπίτι, σταυρώνουν πρώτα το ανώφλι της εξώθυρας με τον καπνό της λαμπάδας. Στο φως της Ανάστασης, αποδίδεται δύναμη όχι μόνο αποτρεπτική των κακών αλλά και γονιμοποιός η οποία μεταδίδεται σε ζώα και φυτά.
Για τη χρήση των αυγών - που είναι γνωστή σε όλους τους χριστιανικούς λαούς - πιστεύεται ότι αυτή στηρίζεται στη γονιμική σημασία του: συμβολίζει και στα χριστιανικά χρόνια, όπως και στα προχριστιανικά, την ανανέωση της ζωής και της φύσης. Ως προς το κόκκινο χρώμα, ασφαλώς πρέπει να σχετίζεται με το αίμα των θυσιών που τελούνταν για τον ίδιο σκοπό. Πρόκειται για στοιχείο επίσης λησμονημένο ως προς την αρχική αιτιολογία του, γι αυτό η λαϊκή φαντασία το αιτιολογεί διαφορετικά: σύμφωνα με μια παράδοση, όταν διαδόθηκε ότι ο Χριστός αναστήθηκε, πολλοί δεν το πίστευαν. Μια γυναίκα που κρατούσε ένα καλάθι με αυγά, απόρησε πως θα μπορούσε να συμβούν τέτοια απίθανα πράγματα, θα ήταν σαν να γίνουν τα άσπρα αυγά κόκκινα και τότε έγινε το θαύμα και τα άσπρα αυγά έγιναν κόκκινα.
Η Ανάσταση του Χριστού αποτελεί θεμέλιο της πίστης του χριστιανού. Πέρα από το νόημα που έχει για την εκκλησία, και το γενικότερο θρησκειολογικό θέμα της ανάστασης των νεκρών απετέλεσε και αποτελεί αφετηρία ποικίλλων παραδόσεων και πηγή έμπνευσης σε ποικίλους χώρους ιδιαίτερα στη θρησκευτική λογοτεχνία και τέχνη, στη λειτουργική, και τη λαογραφία.
Ως Ανάσταση χαρακτηρίζεται η ακολουθία που ψάλλεται τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, αλλά και η όλη γιορτή της Ανάστασης του Ιησού, πιο γνωστή με τη λέξη «Πάσχα» και με τη λαϊκή - ή πιο σωστά λαϊκοποιημένη - ονομασία «Λαμπρή», που προέρχεται από την εκκλησιαστική υμνογραφική διδασκαλία: «εορτή και πανήγυρις λαμπρά».
Με τη λέξη «Ανάσταση» εννοούμε γενικά την ημέρα του Πάσχα, αλλά εννοούμε ειδικότερα και την ώρα του «Χριστός Ανέστη», τα μεσάνυχτα της παραμονής.
Έχουμε όμως τρεις «αναστάσεις»: Την «πρώτη» που είναι η προανεγγελτική του Μεγάλου Σαββάτου. Την κυρίως Ανάσταση, που γίνεται στις 12 τη νύχτα και την «δεύτερη Ανάσταση» που γίνεται το απόγευμα της Κυριακής.
Ήδη το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ψάλλεται ο μεγάλος εσπερινός και ακούγεται για πρώτη φορά το «Ανάστα ο θεός κρίναι την γην».
Προαναγγέλλεται έτσι η Ανάσταση και προδιατίθενται οι πιστοί για την κυρίως Ανάσταση τα μεσάνυχτα όπου είναι και η κορύφωση των θορυβωδών εκδηλώσεων που αποτελούν ένα πηγαίο ξέσπασμα ύστερα από την εθιμικά υποχρεωτική ψυχική πίεση και το τελετουργικό πένθος των πιστών κατά την Μεγάλη Εβδομάδα.
Τα μεσάνυχτα, μόλις εκφωνήσει ο ιερέας το «Χριστός Ανέστη» γίνεται χρήση κροτίδων, πολλές φορές επικινδύνων για τη σωματική ακεραιότητα όσων συμμετέχουν στη γιορτή.
Οι θόρυβοι αυτοί συσχετίζονται με τη διαδεδομένη στους χριστιανικούς λαούς δοξασία, ότι τα βλαβερά και εχθρικά πνεύματα διώχνονται με εκφοβιστικούς κρότους, αλλά είναι βέβαιο ότι η δεισιδαιμονική αυτή αφετηρία έχει πια λησμονηθεί από τους σύγχρονους εορταστές, που διατηρούν το έθιμο έχοντας προσδώσει σ' αυτό έναν ψυχαγωγικό χαρακτήρα.
Οι θόρυβοι λείπουν από τη «Δεύτερη Ανάσταση», που γίνεται το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα και είναι μια καθαρά ειρηνική εκδήλωση συμφιλίωσης, καθώς και όσοι είχαν φιλονικήσει και συγκρουστεί μέσα στη χρονιά ανταλλάσσουν φιλιά.
Και αλληλοσυγχωρούνται και γι αυτό το λόγο λέγεται και «Αγάπη».
Υπάρχουν κι άλλα εθιμικά - τελετουργικά στοιχεία, που πλαισιώνουν τη μία ή την άλλη ή όλες τις φάσεις της Ανάστασης: το φως, το τσούγκρισμα των αυγών, ειδικά φαγώσιμα, όπως το αρνί, η μαγειρίτσα τα τσουρέκια τα κουλούρια κ.λ.π.
Το φως, απαραίτητο και σε πολλές άλλες στιγμές της λατρείας, είναι το δεύτερο μετά τους θορύβους μεγάλο στοιχείο της Ανάστασης, με κορυφαία στιγμή την πρόσκληση του ιερέα τη νύχτα (μεσάνυχτα) του Σαββάτου: «Δεύτε λάβετε φως!».
Παίρνουν τότε οι πιστοί το αναστάσιμο φως και το μεταφέρουν στα σπίτια τους. Το φως αυτό θα πρέπει να είναι «καινούργιο». Γι αυτό σβήνονται προηγούμενα όλα τα φώτα στο ναό και ξανανάβονται από τη λαμπάδα του ιερέα, απ' την οποία παίρνουν το φως και οι ενορίτες οι οποίοι μπαίνοντας στο σπίτι, σταυρώνουν πρώτα το ανώφλι της εξώθυρας με τον καπνό της λαμπάδας. Στο φως της Ανάστασης, αποδίδεται δύναμη όχι μόνο αποτρεπτική των κακών αλλά και γονιμοποιός η οποία μεταδίδεται σε ζώα και φυτά.
Για τη χρήση των αυγών - που είναι γνωστή σε όλους τους χριστιανικούς λαούς - πιστεύεται ότι αυτή στηρίζεται στη γονιμική σημασία του: συμβολίζει και στα χριστιανικά χρόνια, όπως και στα προχριστιανικά, την ανανέωση της ζωής και της φύσης. Ως προς το κόκκινο χρώμα, ασφαλώς πρέπει να σχετίζεται με το αίμα των θυσιών που τελούνταν για τον ίδιο σκοπό. Πρόκειται για στοιχείο επίσης λησμονημένο ως προς την αρχική αιτιολογία του, γι αυτό η λαϊκή φαντασία το αιτιολογεί διαφορετικά: σύμφωνα με μια παράδοση, όταν διαδόθηκε ότι ο Χριστός αναστήθηκε, πολλοί δεν το πίστευαν. Μια γυναίκα που κρατούσε ένα καλάθι με αυγά, απόρησε πως θα μπορούσε να συμβούν τέτοια απίθανα πράγματα, θα ήταν σαν να γίνουν τα άσπρα αυγά κόκκινα και τότε έγινε το θαύμα και τα άσπρα αυγά έγιναν κόκκινα.
Η Ανάσταση του Χριστού αποτελεί θεμέλιο της πίστης του χριστιανού. Πέρα από το νόημα που έχει για την εκκλησία, και το γενικότερο θρησκειολογικό θέμα της ανάστασης των νεκρών απετέλεσε και αποτελεί αφετηρία ποικίλλων παραδόσεων και πηγή έμπνευσης σε ποικίλους χώρους ιδιαίτερα στη θρησκευτική λογοτεχνία και τέχνη, στη λειτουργική, και τη λαογραφία.
ο Κώστας Γάτος
Απρίλιος 2008
Μετά τις κρίσεις ανωτάτων αξιωματικών του ΚΥΣΕΑ, ο Κώστας Γάτος προήχθη στο βαθμό του Ταξιάρχου και αποστρατεύτηκε.
Η αποστράτευσή του αποτέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για το σύνολο της Αστυνομικής Διεύθυνσης Ευβοίας, δεδομένου ότι ο Κώστας Γάτος υπήρξε ένας από τους πιο επιτυχημένους αστυνομικούς διευθυντές που πέρασαν από την Εύβοια, γιατί ήταν αποτελεσματικός, αθόρυβος προσιτός στους πολίτες και συνεργάσιμος με τους υφισταμένους του.
Ο Κώστας Γάτος είναι 49 ετών και κατάγεται από τη Στενή.
Το 2003 ήρθε στην Εύβοια σαν υποδιευθυντής στην Αστυνομική Διεύθυνση Ευβοίας και πέρσι το Μάρτιο, μετά την αποχώρηση του τότε Αστυνομικού Διευθυντή Γιάννη Ραχωβίτσα τοποθετήθηκε διευθυντής.
Είναι παντρεμένος με τη Λίτσα Τζανάκου, που κι αυτή κατάγεται από τη Στενή και είναι καθηγήτρια στο Γυμνάσιο Ν. Αρτάκης και έχει τέσσερις γιους. Ο ένας απ' αυτούς βαδίζει στα χνάρια του πατέρα του. Είναι υπαστυνόμος και υπηρετεί στο Α.Τ. Ερέτριας.
Ο Γιάννης Γιαννακούρης ήταν μέχρι πρότινος υποδιευθυντής, είναι 51 ετών και κατάγεται από την Αμάρυνθο. Έχει υπηρετήσει επί χρόνια από θέσεις ευθύνης στην εγκληματολογική υπηρεσία στην Αθήνα και είναι αρκετά έμπειρος αστυνομικός.
Μετά τις κρίσεις ανωτάτων αξιωματικών του ΚΥΣΕΑ, ο Κώστας Γάτος προήχθη στο βαθμό του Ταξιάρχου και αποστρατεύτηκε.
Η αποστράτευσή του αποτέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για το σύνολο της Αστυνομικής Διεύθυνσης Ευβοίας, δεδομένου ότι ο Κώστας Γάτος υπήρξε ένας από τους πιο επιτυχημένους αστυνομικούς διευθυντές που πέρασαν από την Εύβοια, γιατί ήταν αποτελεσματικός, αθόρυβος προσιτός στους πολίτες και συνεργάσιμος με τους υφισταμένους του.
Ο Κώστας Γάτος είναι 49 ετών και κατάγεται από τη Στενή.
Το 2003 ήρθε στην Εύβοια σαν υποδιευθυντής στην Αστυνομική Διεύθυνση Ευβοίας και πέρσι το Μάρτιο, μετά την αποχώρηση του τότε Αστυνομικού Διευθυντή Γιάννη Ραχωβίτσα τοποθετήθηκε διευθυντής.
Είναι παντρεμένος με τη Λίτσα Τζανάκου, που κι αυτή κατάγεται από τη Στενή και είναι καθηγήτρια στο Γυμνάσιο Ν. Αρτάκης και έχει τέσσερις γιους. Ο ένας απ' αυτούς βαδίζει στα χνάρια του πατέρα του. Είναι υπαστυνόμος και υπηρετεί στο Α.Τ. Ερέτριας.
Ο Γιάννης Γιαννακούρης ήταν μέχρι πρότινος υποδιευθυντής, είναι 51 ετών και κατάγεται από την Αμάρυνθο. Έχει υπηρετήσει επί χρόνια από θέσεις ευθύνης στην εγκληματολογική υπηρεσία στην Αθήνα και είναι αρκετά έμπειρος αστυνομικός.
Κούλουμα στους Στρόπωνες
Απρίλιος 2008
Με μεγάλη επιτυχία γιορτάστηκαν και φέτος τα κούλουμα στους Στρόπωνες, που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού, όπου παραβρέθηκε πλήθος κόσμου από τις Στρόπωνες, τα διπλανά χωριά αλλά και από άλλα μέρη.
Στους παρευρισκόμενους προσφέρθηκε από το Σύλλογο νοστιμότατη ντόπια φασολάδα (όλοι γνωρίζουμε την ποιότητα των Στροπωνιάτικων φασολιών) και άλλα νηστίσιμα εδέσματα, καθώς και άφθονο και εύγευστο κρασί.
Την παράσταση έκλεψε το χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου που χόρεψε παραδοσιακούς και αποκριάτικους χορούς.
Το γλέντι κράτησε μέχρι αργά κα το κέφι ήταν αμείωτο.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου και το Δ.Σ. ευχαριστούν όλους όσους βοήθησαν για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης.
Με μεγάλη επιτυχία γιορτάστηκαν και φέτος τα κούλουμα στους Στρόπωνες, που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού, όπου παραβρέθηκε πλήθος κόσμου από τις Στρόπωνες, τα διπλανά χωριά αλλά και από άλλα μέρη.
Στους παρευρισκόμενους προσφέρθηκε από το Σύλλογο νοστιμότατη ντόπια φασολάδα (όλοι γνωρίζουμε την ποιότητα των Στροπωνιάτικων φασολιών) και άλλα νηστίσιμα εδέσματα, καθώς και άφθονο και εύγευστο κρασί.
Την παράσταση έκλεψε το χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου που χόρεψε παραδοσιακούς και αποκριάτικους χορούς.
Το γλέντι κράτησε μέχρι αργά κα το κέφι ήταν αμείωτο.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου και το Δ.Σ. ευχαριστούν όλους όσους βοήθησαν για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης.
Πέρασαν 4 από το Φιλόνικο στα τελικά του ΚΑΡΑΤΕ
Απρίλιος 2008
Με τη συμμετοχή 800 αθλητών και αθλητριών, πραγματοποιήθηκαν στις 1 και 2 Μαρτίου στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας οι προκριματικοί αγώνες Καράτε Στερεάς Ελλάδος, Εύβοιας, Αττικής και Νήσων, στις κατηγορίες Παίδων και Κορασίδων.
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν και αρκετοί αθλητές από Ευβοϊκούς Συλλόγους, μεταξύ των οποίων και ο «Φιλόνικος» που έχει έδρα τους Καθενούς.
Από τον Φιλόνικο προκρίθηκαν τέσσερις αθλητές.
Βασιλική Τάρλα
Κατερίνα Τρίκκα
Ελευθέριος Μαζαράκης
Γεώργιος Τάρλας
Με τη συμμετοχή 800 αθλητών και αθλητριών, πραγματοποιήθηκαν στις 1 και 2 Μαρτίου στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας οι προκριματικοί αγώνες Καράτε Στερεάς Ελλάδος, Εύβοιας, Αττικής και Νήσων, στις κατηγορίες Παίδων και Κορασίδων.
Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν και αρκετοί αθλητές από Ευβοϊκούς Συλλόγους, μεταξύ των οποίων και ο «Φιλόνικος» που έχει έδρα τους Καθενούς.
Από τον Φιλόνικο προκρίθηκαν τέσσερις αθλητές.
Βασιλική Τάρλα
Κατερίνα Τρίκκα
Ελευθέριος Μαζαράκης
Γεώργιος Τάρλας
«Στην Στενή Ευβοίας οι Μεσσαρίτες
Απρίλιος 2008
Από της εφημερίδα «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΝΕΑ», αλιεύσαμε την είδηση που σας παραθέτουμε.
«Στην Στενή Ευβοίας οι Μεσσαρίτες
Κάνουν πετυχημένες εκδηλώσεις και πραγματοποιούν αξέχαστες εκδρομές. Ο λόγος για τους Μεσσαρίτες της Αθήνας που με επικεφαλής την ακούραστη προεδρίνα Χαρά Κουρτικάκη δημιουργούν εξαιρετικά Μεσαρίτικα ανταμώματα όπου θυμούνται και αναστορούνται την όμορφη Μεσσαρά. Η τελευταία εκδρομή σε μαγευτικές τοποθεσίες της Εύβοιας τους αφήκε έντονες αναμνήσεις. Στην οποία ανανέωσαν το ραντεβού τους για ακόμα πιο δυνατές συνάξεις στον καινούριο χρόνο. Στη φωτό η πρόεδρος των Μεσσαριτών Χαρά Κουρτικάκη με άλλα μέλη του «Μινώταυρου».
Από της εφημερίδα «ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΝΕΑ», αλιεύσαμε την είδηση που σας παραθέτουμε.
«Στην Στενή Ευβοίας οι Μεσσαρίτες
Κάνουν πετυχημένες εκδηλώσεις και πραγματοποιούν αξέχαστες εκδρομές. Ο λόγος για τους Μεσσαρίτες της Αθήνας που με επικεφαλής την ακούραστη προεδρίνα Χαρά Κουρτικάκη δημιουργούν εξαιρετικά Μεσαρίτικα ανταμώματα όπου θυμούνται και αναστορούνται την όμορφη Μεσσαρά. Η τελευταία εκδρομή σε μαγευτικές τοποθεσίες της Εύβοιας τους αφήκε έντονες αναμνήσεις. Στην οποία ανανέωσαν το ραντεβού τους για ακόμα πιο δυνατές συνάξεις στον καινούριο χρόνο. Στη φωτό η πρόεδρος των Μεσσαριτών Χαρά Κουρτικάκη με άλλα μέλη του «Μινώταυρου».
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
